Publicaties

De Dorps Doe-democratie
In de publicatie De dorpse doe-democratie van de SCP van juli 2016 wordt de bewonersinzet bekeken vanuit verschillende groepen dorpsbewoners. In deze publicatie gaat dr. Lotte Vermeij na hoe verschillende groepen dorpsbewoners zich verhouden tot het dorp, de leefbaarheid en de inzet van bewoners voor het dorp. Zo heeft vier op vijf (81%) dorpsbewoners ‘veel waardering voor de dingen die bewoners organiseren’ en evenveel bewoners onderschrijven de stelling ‘bewoners moeten samen zorgen dat het hier goed leven is voor álle bewoners’. Het onderzoek maakt onderdeel uit van de Sociale Staat van het Platteland (SSP), een onderzoeksprogramma dat het SCP uitvoert op verzoek van het ministerie van Economische Zaken (EZ).

In de kern
Het project IndeKern geïnitieerd door de LVKK stelde zich ten doel onderzoek te doen naar behoeftes en mogelijkheden van al dan niet aanwezige kennisdeling en inspiratie, door en voor dorpsinitiatieven. Dit op het gebied van zorg en welzijn en duurzaamheid. Centraal stonden de ervaringen, de knelpunten én behoeftes van de dorpen zelf. Rond initiatieven op allerlei niveau. Lees het Eindverslag Indekern van april 2016.

Actief Burgerschap
De Vereniging Kleine Kernen Limburg is voortdurend op zoek naar de vraag hoe ze optimaal kan aansluiten bij de initiatieven van burgers in de dorpen en wijken van Limburg. Met de leden (bewonersorganisaties, gemeenschapshuizen) heeft de VKKL een rechtstreeks contact over de vragen die hen bezig houden. Maar wat leeft er bij andere bewonersinitiatieven in Limburg? Hoe staat het met de burgerkracht in Limburg en welke ondersteuningsbehoefte is daarmee verbonden? Met behulp van studenten van de WUR is onderzoek gedaan. Het resultaat van maart 2016: Actief burgerschap

99 Experimenten in de lokale democratie
Alle deelnemers van het Democratic Challenge Festival kregen 5 oktober 2015 de gids ’99 experimenten in de lokale democratie’. In het boekje komt de vernieuwing van de lokale democratie over de volle breedte aan bod. Die vernieuwing gaat over de rol van de raad en de werkwijzen van de gemeente. Maar ook over nieuwe digitale toepassingen, checks en balances en openheid, burgertoppen, burgerbegrotingen en burgerjournalistiek, maatschappelijke initiatieven en democratische vaardigheden. Aan de hand van twaalf thema’s passeren alle Challenge-experimenten de revue. Bij (bijna) alle thema’s vind je een reflectie van een expert of ervaringsdeskundige. Veel plezier met lezen: 99ExperimentenindeLokaleDemocratie.

Meer democratie, minder politiek
Er zijn uiteenlopende redenen voor bezorgdheid over de toekomst van de Nederlandse democratie. Eén van die zorgpunten is de opstelling van dedemos: de veronderstelling is dat de politieke onvrede groeit en de democratische betrokkenheid afneemt. In deze studie staat de publieke opinie in Nederland centraal. Op basis van bevindingen uit eerder onderzoek en met analyses van een grote variëteit aan enquêtedata geven we inzicht in houdingen en wensen van de bevolking ten aanzien van de democratie en politiek. Hoe beoordelen burgers de Nederlandse democratie? Wat betekent ‘democratie’ eigenlijk voor hen? Wat vinden ze van representatieve en directe democratie en van besluitvorming door onafhankelijke experts?  En wat betekent dat voor discussies over democratische vernieuwing en de toekomst van de Nederlandse democratie? Lees de studie van de publieke opinie Meer democratie, minder politiek

Montessori Democratie
Er is veel kritiek op onze hedendaagse democratie. Verreweg de meeste mensen zijn voorstander van het idee van een democratie, maar over de uitvoering bestaat veel onvrede. Parlement en regering, politieke partijen en volksvertegenwoordigers, burgemeester en wethouders, kiezers en gekozenen zouden er een zootje van maken. Resultaten zouden steeds moeizamer tot stand komen en compromissen steeds minder vaak een trotse eigenaar hebben. Vertrouwen lijkt steeds meer af te brokkelen, zowel van kiezers in de politici als andersom. Te midden van al dat gesomber wordt met grote regelmaat gesproken over één lichtpuntje, en dat is de lokale inzet door burgers zelf.

Lokale democratische vernieuwing met een beroep op burgerinitiatief kan daarom op enthousiasme rekenen. Veel mensen die betrokken zijn bij het publieke domein zijn er dan ook voor, om los te laten. We typeren deze lokale democratische vernieuwing als een Montessori-democratie. Lees het onderzoek van de Universiteit van Humanistiek (mei 2015).

De Dorpenmonitor
Ontwikkelingen in de leefsituatie van dorpsbewoners.
Hierbij het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau van mei 2013.
De Dorpenmonitor  biedt inzicht in recente veranderingen in de leefsituatie van de 5,3 miljoen bewoners van het Nederlandse platteland. Aan de hand van uiteenlopende statistische bronnen behandelen we thema’s variërend van onderwijs, arbeid, veiligheid en mobiliteit tot gezondheid, burgerparticipatie en burencontacten.

Workshop Geldzorgen mei 2014
Iedere vrijwilligersorganisatie, vereniging of stichting krijgt er steeds vaker mee te maken:  te weinig geld. Daarbij krimpen subsidies en stijgen de (vaste) kosten. Contributies kun je niet onbeperkt verhogen. Kortom: de rek lijkt er soms helemaal uit. Maar plannen en activiteiten kunnen nog steeds uitgevoerd worden door het zoeken naar middelen systematisch aan te pakken. Een goede interne organisatie daarbij is zeer belangrijk.

Doarpswurk heeft in mei dit jaar deze workshop aangeboden aan ongeveer 120 personen in de provincie. Hierin werden de beste kansen op een rijtje gezet: begroten ‘zonder’ geld, hulp van fondsen, sponsoring, nieuwe vormen van donateurschap, evenementen met garantstellingen, financiële acties en inspelen op het speerpuntenbeleid van overheden. U kunt via onderstaande link in het gebruikte werkboek van Jan Klumper kijken. Werkboek Geldzorgen..zorgen voor geld 2014

De kracht van kleine dorpen
De provincie Utrecht telt ongeveer veertig kleine kernen, dorpen tot circa 4.000 inwoners. Kenmerkend is de sociale samenhang en een grote bereidheid van de bewoners om zich in te zetten voor hun dorp. In deze publicatie komen bewoners uit die kernen aan het woord. Het zijn verhalen van vrijwilligers die een actieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid van hun dorp. Met gepaste trots vertellen zij over het opzetten van een zorgcoöperatie, hoe zij het dorpshuis, dat in de versukkeling raakte, een metamorfose geven en als bewonersorganisatie de leegstaande Rabobank kopen en op die plek woningen bouwen zodat er weer jonge gezinnen naar hun dorp komen. Het zijn de eigen oplossingen van dorpsbewoners die zien dat voorzieningen verdwijnen, jongeren wegtrekken en zorg voor ouderen niet meer in het eigen dorp beschikbaar is. Kortom, de problemen van kleine kernen in een notendop.

Dit is een deel van het voorwoord van Herman Wijffels uit de publicatie uit 2013 van Jasper Veldhuis met de titel ‘Dekrachtvankleinekernen.

Het Fries Sociaal Planbureau brengt regelmatig publicaties uit: ‘Nijsgjirrich’ (korte berichten, zoals persberichten), ‘Yn it koart’ (enkele cijfers en feiten over een bepaald vraagstuk/onderwerp), ‘Fluchskriften’ (wat uitgebreidere publicaties over een bepaald vraagstuk/onderwerp) en ‘It lûd fan Fryslân’ (publicaties waarin de stem van Friese burgers centraal staat).