Bestuurlijke vernieuwing begint in Nijeholtpade

Bestuurlijke vernieuwing begint in Nijeholtpade

9 februari 2018


Nijeholtpade presenteerde begin dit jaar haar omgevingsvisie. Anders dan in een reguliere dorpsvisie, is een prominente plek ingeruimd voor het vervolgtraject: inwoners, ambtenaren en politiek leggen afspraken en verantwoordelijkheid vast in een bewonersakkoord. Niet de regels zijn leidend, maar de kansen en mogelijkheden.

Willem van de Water is bestuurslid van Plaatselijk Belang en nauw betrokken bij de totstandkoming van de omgevingsvisie. De visie is een vervolgproduct uit de Friese Dorpentop van november 2016. Van de zeven werkgroepen die na de dorpentop zijn gevormd, is uiteindelijk één samengestelde groep overgebleven die met een manifest bestuurlijke vernieuwing een cultuurverandering in gang wil zetten.

Uitgangspunt is de nieuwe Omgevingswet die uitgaat van omgevingsvisies, vereenvoudigde regelgeving en meer betrokkenheid van burgers. Plaatselijk Belang van Nijeholtpade besloot een eigen omgevingsvisie te maken. ‘We zijn er een jaar mee aan de slag geweest en het succes was groter dan gedacht’, vertelt Van de Water. ‘De gemiddelde opkomst van een bijeenkomst van Plaatselijk Belang is circa veertig personen, maar nu waren er minstens twee keer zoveel.

Er waren vooral veel jongeren die wilden meepraten over hun toekomst. Dat geeft energie.’

Plaatselijk Belang hield keukentafelgesprekken met bewoners en externe betrokkenen, zoals boeren en natuurorganisaties, en maakte naar aanleiding van deze bijeenkomsten een concepttekst waarop de bewoners in besloten inspraakavonden konden reageren. Het uiteindelijke resultaat werd 16 januari jl. aangeboden aan burgemeester André van de Nadort. Deze zei in de omgevingsvisie een mooie kans te zien om de samenwerking tussen gemeente, dorp en andere organisaties te versterken.

Dat was koren op de molen van Plaatselijk Belang en de dorpentopwerkgroep. ‘Nu begint het pas’, zegt Van de Water. ‘Het moet geen stuk worden dat ergens op een plank of in een la belandt, maar bewoners moeten zien dat er echt wat mee gedaan wordt en dat ze daarbij worden betrokken.’ De uitvoering van de visie moet een samenwerking worden tussen bewoners, ambtenaren en de politiek, legt hij uit. ‘Neem bijvoorbeeld de aanpak van de riolering, waarbij een nieuwe inrichting mogelijk is. Die kun je laten ontwerpen door een extern bureau, maar wij willen de bewoners met steun van het extern bureau met een plan laten komen. De betrokken ambtenaar van de gemeente wordt dan de deskundige die als vraagbaak kan optreden.’

De gemeentelijke ambtenaar en de politiek krijgen hierbij een andere rol en dat moet wennen, erkennen Van de Water en Gea Iedema-Zondervan, die vanaf het begin betrokken is bij de werkgroep ‘Onderweg naar een Top Dorp’ die vanuit de Dorpentop is opgericht. ‘De ambtenaar is gewend om te denken vanuit regeltjes: wat mag wel en wat mag niet. Wij willen het juist van een andere kant bekijken: waar liggen kansen, wat wil het dorp en hoe kunnen we dat realiseren?’

Een dergelijke insteek vraagt om een cultuurverandering. Niet alleen in dorpen en bij ambtenaren, maar ook bij de politiek. Iedema: ‘Het college en de raad moeten ook ruimte geven aan de ambtenaren om over beleidsregels heen te stappen en met een idee in het dorp aan de slag te gaan. De politiek moet kaders stellen en hun medewerkers stimuleren in plaats van terugfluiten. Het doel van deze omgevingsvisie is om het gemeenteapparaat dichter bij de burger te betrekken door middel van samenwerking en met elkaar in gesprek gaan. Geef de burgers het gevoel dat ze ertoe doen. Dan wordt zo’n omgevingsvisie meer dan een stuk papier, maar stimuleert het de betrokkenheid van de bewoners bij hun dorp.’

De cultuurverandering wordt in Nijeholtpade bekrachtigd in een ‘bewonersakkoord’ dat onderdeel is van de omgevingsvisie. In dit akkoord staan harde afspraken, zoals het maken van een activiteitenplan, verantwoordelijkheden en financiering. ‘Het streven is om dit jaar afspraken vast te leggen in het bewonersakkoord, zodat we volgend jaar concreet met de uitvoering van de omgevingsvisie aan de slag kunnen. Onze kennis en ervaringen kunnen we delen met andere dorpen die ook met bestuurlijke vernieuwing aan de slag willen. Doarpswurk faciliteert hierin; Richt Sterk is contactpersoon.’

Meer lezen? LSA bewoners heeft het essay Omgevingswet, bewonersinitiatieven en lokale politiek uitgebracht. Of het onderzoek van FSP: De omgevingswet en betrokkenheid bij de leefomgeving.
Te vinden in ons downloadcentre bij het tabblad ‘inspiratie’

Tekst en foto: Ida Hylkema
Personen op de foto: Gea Iedema-Zondervan & Willem van de Water 

Deel dit bericht: