Continuïteit dorpsbelang Tzum loopt gevaar

Continuïteit dorpsbelang Tzum loopt gevaar

21 febrewaris 2019


Het bestuur van de Vereniging voor Dorpsbelang Tzum telt na de jaarvergadering in april nog maar drie leden. Te weinig om alle ballen in de lucht te houden, constateert secretaris Rob van Gulik. Hij maakt zich zorgen over de continuïteit van dorpsbelang.

De Vereniging voor Dorpsbelang Tzum vervult verschillende taken, zo staat op de website van het dorp te lezen. Dorpsbelang is belangenbehartiger van het dorp richting gemeente, woningbouwvereniging en andere instanties en aanspreekpunt voor overheden en verenigingen. Daarnaast staat ook het ontwikkelen van nieuwe activiteiten die de leefbaarheid van het dorp ten goede komen in de taakomschrijving, evenals bemiddeling bij conflicten als daar om gevraagd wordt.

Bovendien kent de vereniging nog een scala aan uitvoerende taken, zoals de inzameling van oud papier, het verzorgen van de dorpskrant en website en het beheer en onderhoud van de AED. Het zijn nogal wat ballen die in de lucht gehouden moeten worden en dat lukt niet meer, constateert Van Gulik. Het ontbreekt aan initiatief en helpende handen in het dorp.

‘Een dorp als dit was gezegend met een sterke sociale cohesie. Een heel leven speelde zich af in dit dorp en mensen maakten deel uit van de samenleving. Dat is nu veranderd. Tzum is met zijn ruim duizend inwoners te groot voor het servet en te klein voor het tafellaken. Mensen zijn niet meer afhankelijk van een dorp om te kunnen leven. Ze hechten aan rustig wonen in een mooi huis, maar werk en steeds meer andere activiteiten spelen zich buiten het dorp af. Er is nagenoeg geen binding meer.’

‘We zijn verwende consumenten geworden’, constateert hij. ‘De overheid bood alles wat we nodig hadden en dorpsbelang regelde het wel. Maar nu de overheid zich aan het terugtrekken is, wordt een dorp op zichzelf teruggeworpen. En dan blijkt dat mensen niet meer te porren zijn voor een bestuursfunctie. Als het beperkt blijft tot concrete projecten gaat het nog wel, maar meerdere jaren bestuurswerk voelen ze teveel als een verplichting. Vooral als er aan het bestuurswerk ook nog uitvoerende taken gekoppeld worden, dat wordt dan wel heel veel.’

Het loskoppelen van de besturende en uitvoerende taken zou al een verlichting betekenen, stelt Van Gulik. ‘Belangenbehartiger richting instanties als gemeente en politie is ook de kerntaak van een dorpsbelang. En als we geen mensen kunnen vinden om het uitvoerende werk te kunnen doen, wordt dat werk kennelijk niet belangrijk gevonden.’ Als voorbeeld noemt hij het park en de speeltuin die enkele jaren geleden zijn ingericht. Supertrots was het dorp, maar als het op regelmatig onderhoud aankomt, zijn er te weinig mensen die zich daarvoor willen inzetten. ‘Als we hiervoor niemand kunnen vinden, moeten we de speeltoestellen weghalen voordat ze door gebrek aan onderhoud onbetrouwbaar worden. Het moet kennelijk ergens pijn gaan doen, anders worden de mensen niet meer wakker.’

‘Dat ik me hier als import nu zo druk om maak’, verzucht hij. Tien jaar geleden kwam hij vanuit het midden van het land naar Tzum en het bevalt hem prima. Maar het werk in dorpsbelang wordt hem te zwaar, zeker als ze nog maar met z’n drieën overblijven. In april is er jaarvergadering en wordt de situatie aan het dorp voorgelegd. ‘Niet Dorpsbelang maakt het dorp, de inwoners doen dat. En met gepraat heb je geen dorp, de schouders moeten eronder. Achterover leunen en denken dat dorpsbelang het wel regelt, dat werkt niet meer. Maar je kunt binding niet afdwingen, dat realiseer ik me ook wel. Het meest blij zou ik zijn als er straks genoeg vingers omhoog gaan van mensen die actief willen bijdragen aan het dorp. Als dat voor drie ballen lukt, ben ik al zielsgelukkig.’

Tzum is niet het enige dorp waar de vereniging voor dorpsbelangen zich zorgen maakt over de continuïteit. ‘Het fenomeen dorpsbelang is in veel dorpen aan vernieuwing toe. Bestuursleden zijn moeilijk te vinden en de opkomst op vergaderingen neemt af. Je kunt je dan afvragen of je ook op een andere manier een dorp kunt gaan besturen. Nieuwe Democratie is iets waar Doarpswurk zich actief mee bezighoudt’, zegt adviseur Riejanne Bouma.

‘Zowel bij de gemeenten als bij de dorpsbelangen is het zoeken naar de juiste manier om samen te werken met inwoners. Steeds meer zie je de structuur van netwerken ontstaan, waarbij de inwoners zich naar eigen interesse inzetten voor hun dorp. Een groepje voor de dorpstuin, een groepje die zich bekommert om het dorpshuis, een aantal enthousiaste inwoners die het dorp duurzamer wil maken. Zo wordt de inzet verdeeld en doen mensen waar ze goed in zijn.’

‘De vraag is of er dan nog een dorpsbelang nodig is’, vervolgt ze.  ‘En wat voor rol die dan moet hebben. Een faciliterende om ideeën en initiatieven aan te jagen wellicht. Gemeenten werken vaak nog wel graag met één aanspreekpunt. En hoe organiseren we dan de geldstromen? Wat wil het dorp en wat is het draagvlak?’

De zoektocht is gaande en er wordt flink geëxperimenteerd en overlegd. Elke dorp heeft zijn eigen dynamiek en behoefte. Als Doarpswurk proberen we dit proces zo goed mogelijk te begeleiden en te ondersteunen daar waar nodig.

Tekst & foto: Ida Hylkema

Deel dit bericht: