De Arkbak vol gereedschap voor dorpsbelangen

De Arkbak vol gereedschap voor dorpsbelangen

28 november 2018


Hoe krijg je wensen, kansen en energie uit een dorp in beeld? Met die vraag worstelt menig dorpsbelang. Freija de Jong en Tabe Paul Wolters ontwikkelden een methode om gericht met de bewoners in contact te komen: De Arkbak.

Freija de Jong en Tabe Paul Wolters zijn student Bestuurskunde en Overheidsmanagement aan de Thorbecke Academie in Leeuwarden. Samen met drie andere studenten onderzochten ze in opdracht van de werkgroep Dorpsbelang 2.0 – voortgekomen uit de Friese Dorpentop – hoe dorpsbelangen in contact konden komen met de dorpsbewoners en hoe ze wensen, kansen en energie uit het dorp konden halen. Dorpsbelangen toonden belangstelling voor het onderzoek, maar de uitwerking was niet concreet genoeg. Reden voor Freija en Tabe Paul om een methode te ontwikkelen waarmee dorpsbelangen wel met de resultaten van het onderzoek aan de slag kunnen: De Arkbak.

De Arkbak – afgeleid van de ‘toolbox’ uit managementtaal – is gevuld met ‘gereedschap’ die een dorpsbelang kan gebruiken voor een goede interactie met het dorp. Het proces begint met de ‘Beslútbeam’ waarbij gekozen moet worden uit vier verschillende doelen (draagvlak creëren, sociale cohesie versterken, ideeën en informatie ophalen, zelfwerkzaamheid stimuleren). Vanuit dit doel komt de gebruiker uiteindelijk bij de meest geschikte communicatiemethode terecht.

Van deze methode wordt vervolgens duidelijk in beeld gebracht voor welk burgertype deze geschikt is en voor welk burgertype minder. ‘Bij de een werkt een keukentafelgesprek goed, bij de andere juist een interactieve avond met spelvormen. Soms heb je ook meerdere methodes nodig om alle mensen in je dorp te bereiken’, legt Freija uit. ‘Ieder dorp is anders; sommige methoden werken in het ene dorp wel en in het andere niet. Dit komt door de verschillende typen burgers die in de dorpen wonen.’

In De Arkbak staan 23 verschillende methodieken uitgelegd waaruit een dorpsbelang kan kiezen. Van de ABCD-methode tot de ParticiPuzzeltocht. Deze laatste hebben Freija en Tabe Paul zelf ontwikkeld, net als de Mienskip Sop. ‘Het idee van de Mienskip Sop deden we op in Denemarken en we hebben het getest op een themabijeenkomst in Feanwâlden. Iedere deelnemer werd gevraagd een ingrediënt voor de soep mee te nemen en met z’n allen hebben we de soep klaargemaakt en gegeten. Dit leidde tot verrassende gesprekken en contacten in een ongedwongen sfeer.’

De Arkbak is vooral toepasbaar door dorpsbelangen, omdat deze het dichtst bij de burgers staan. ‘Dorpsbelang is de eerste instantie die je tegenkomt als je iets met dorpsbewoners wilt’, zegt Freija, zelf afkomstig uit Sint Nicolaasga. ‘Het is voor een gemeente belangrijk om te weten wat er in de dorpen leeft en de dorpsbelangen zijn de aangewezen organisaties om deze informatie te verstrekken’, stelt Tabe Paul uit Oentsjerk. ‘Vooral in grotere gemeenten worden dorpsbelangen steeds waardevoller, maar dan wel in een andere vorm: Dorpsbelang 2.0.’

Voor een dorpsbelang is het belangrijk om te weten welke wensen en plannen in een dorp leven, maar op een traditionele dorpsbelangvergadering komt dat niet altijd goed uit de verf. De Arkbak biedt dan ‘gereedschap’ om de dorpsbewoners op een andere manier te bereiken en in beweging te krijgen. Maar ook gemeentes kunnen ermee werken. ‘De gemeente wil ook meer toe naar burgerparticipatie. Daar kan De Arkbak bij helpen’, zegt Freija. ‘Gemeenten met plannen voor een dorp gaan meestal een paar stappen te snel en worden nu gedwongen om een stapje terug te doen. Eerst het dorp erbij betrekken en dan pas verder, anders begin je al verkeerd.’

De twee studenten hebben De Arkbak op eigen initiatief ontwikkeld en vastgelegd. In vijf dorpen loopt een pilot en aan de hand daarvan gaan ze hun product verder ontwikkelen. Samen met Doarpswurk willen ze hun werk verspreiden onder de dorpsbelangen en workshops geven voor belangstellenden. ‘Ons doel is dat ons product bij ieder dorpsbelang op tafel komt te liggen’, zeggen ze.

Dorpsbelangen die belangstelling hebben voor De Arkbak kunnen contact opnemen met Eddy Lania van Doarpswurk.

Tekst en foto: Ida Hylkema

Deel dit bericht: