Project toekomstbestendige dorpshuizen van start

Project toekomstbestendige dorpshuizen van start

25 januari 2016


Dorpshuisbestuurders in de regio Zuidwest Fryslân krijgen de mogelijkheid om hun dorpshuis met hulp van deskundigen klaar te maken voor de toekomst. In februari gaat het project ‘Doarpshuzen mei in Duorsume Takomst’ van start met twee voorlichtingsbijeenkomsten. Minne Hovenga is er namens Doarpswurk nauw bij betrokken.

Het project is een verbrede uitwerking van het project ‘Duorsume Doarpshuzen’ waar Hovenga al geruime tijd aan werkt. Uitgangspunt hiervan is de slechter wordende financiële situatie van veel dorpshuizen vanwege teruglopende inkomsten en stijgende kosten. ‘We hebben er bewust voor gekozen om de focus te richten op de kostenkant en dan met name op de energielasten. Dit is voor dorpshuizen een enorme post die ieder jaar weer terugkomt en steeds hoger wordt. Om deze te verlagen, kun je verschillende acties ondernemen aan de bouwkundige kant, de techniek, maar ook op het gebied van gedrag en organisatie’, legt Hovenga uit.

Het project hanteert het model Trias Energetica, dat bestaat uit drie stappen: beperk het energieverbruik, gebruik duurzame energiebronnen en gebruik eindige energiebronnen efficiënt. Oftewel: eerst kijken naar de mogelijkheden van energiebesparing en daarna naar duurzame energie en energieverbruik. ‘Ook op gedrag en organisatie valt veel te winnen’, stelt Hovenga.

Om deze stappen goed in beeld te krijgen, wordt er een EPA-U scan (Energie Prestatie Advies Utiliteitsgebouwen) uitgevoerd door een gecertificeerd bureau. Met deze scan krijgt het dorpshuisbestuur niet alleen zicht op het energieverbruik, maar ook op de bouwkundige staat van het gebouw en mogelijke verbeteringen om het energieverbruik te beperken. Zoals bijvoorbeeld isolatie of andere apparatuur.

Trainee Janine Moes werkte het project samen met Hovenga uit en in de gemeenten Oost- en West-Stellingwerf is een pilot uitgevoerd. Dorpshuisbestuurders waren enthousiast, maar voor een provinciale uitrol was het wachten op steun van Provinsje Fryslân. Ondertussen waren ook Streekwurk Zuidwest Fryslân en de gemeenten in die regio bezig met ideeën om dorpshuizen toekomstbestendiger te maken.

‘De provincie wil een bredere insteek van het begrip ‘toekomstbestendig dorpshuis’. Het gaat niet alleen om de energiebesparing en de financiële voordelen die dat voor de exploitatie oplevert, maar ook om de veranderende rol van het dorpshuis in de samenleving. Denk bijvoorbeeld maar aan de veranderingen in de zorg en het sociale domein’, legt Hovenga uit.

Beide initiatieven zijn nu gekoppeld in het project ‘Doarpshuzen mei in Duorsume Takomst’; een samenwerking tussen Doarpswurk, Streekwurk Zuidwest Fryslân (voorheen Plattelânsprojekten), de gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren en de provincie  Fryslân. De dorphuizen, mfc’s en wijkgebouwen in deze regio – in totaal zijn dat er 84 – krijgen twee adviestrajecten aangeboden: een EPA-U traject met een inventarisatie van het energieverbruik en de bouwkundige staat van het gebouw en adviezen voor verbeteringen, en een bredere oriëntatie op de plaats van het dorphuis in de samenleving en hoe kan worden ingespeeld op veranderingen. In de Westergozone zijn al ervaringen met dit traject opgedaan in het midden en kleinbedrijf.

Hovenga verwacht dat de meeste dorphuizen in eerste instantie zullen kiezen voor het EPA-traject. ‘Beide trajecten samen is een hele kluif voor de meeste bestuurders en de mogelijkheid om aan energiebesparing te doen leeft erg onder de dorpshuizen. Ik denk dat vooral de grotere dorpshuizen en de dorpshuizen die voor een grote renovatie en verbouwing staan, voor het tweede traject kiezen.’ Het project is geslaagd als 50 dorpshuizen een EPA-scan laten uitvoeren en maatregelen treffen om het energieverbruik te beperken en 5 dorpshuizen een breed toekomstbestendig plan hebben gemaakt.

Doarpswurk organiseert samen met de andere partners binnen het project twee informatie-avonden: op dinsdag 16 februari in dorpshuis De Bining te Sondel en op woensdag 24 februari in MFC De Mande in Nijland.

Deel dit bericht: