LF2018 verstevigde de mienskip

LF2018 verstevigde de mienskip

15 desimber 2018


Het culturele jaar 2018 is officieel afgesloten. Leeuwarden-Fryslân 2018 kende veel culturele hoogtepunten en bracht veel mensen op de been. Insteek was dat het niet alleen een ‘Leeuwarder feestje’ moest zijn, maar dat de hele provincie Culturele Hoofdstad van Europa was. Wat heeft het de dorpen opgeleverd?

Wie aan het centrale thema ‘mienskip’ denkt, denkt al snel aan dorpen. ‘Mienskip’ vormt immers de basis van het dorpsleven. Dat mienskipsgevoel is ook één van de dingen die mensen steevast noemen als gevraagd wordt naar het effect van theaterproducties en andere culturele uitingen in dorpen. Want LF2018 was niet alleen Leeuwarden, ook dorpen deden enthousiast mee. Als onderdeel van het programmaonderdeel ‘Under de Toer’ (waaraan 32 producties waren gekoppeld) tot eigen voorstellingen, exposities of andere culturele uitingen.

De dorpen Friens, Idaerd, Eagum en Reduzum (FIER) brachten de locatievoorstelling ‘Oeds fan Fierwei’ dat veel lovende recensies kreeg. Als onderdeel van het project ‘Under de Toer’ kon met subsidie onder meer een tribune en geluids- en lichtapparatuur worden aangeschaft. Dit is ondergebracht in de opgerichte stichting FIER en kan worden gebruikt door de drie onderliggende toneelverenigingen. Daarnaast is vastgelegd dat er minimaal eens in de drie jaar een theaterproductie zal worden opgevoerd.

De vier dorpen zijn door de voorstelling dichter bij elkaar gekomen, stelt voorzitter Piter Renia van de theatergroep. ‘Der wie al in goeie gearwurking, mar dat is noch mear tanommen. It mienskipsgefoel is behoarlik oanwakkere. Der ha al mei al wol sa’n 200 minsken meidien en allegear op frijwillige basis.’ Niet dat er nu ieder jaar zo’n productie wordt neergezet, want dat vraagt teveel van een dorp. ‘Eltsenien seit: Wat ha we in moaie simmer hân; hjir wurdt noch jierren oer neipraat. It hat in protte foldwaning oplevere, mar ek in protte wurk. Dat kinst net elts jier fan de minsken freegje.’
Website Theatergroep Fier

Iepen Doar(p)
Een project met een hele andere opzet was Iepen Doar(p) van documentairemaker Sjoerd Litjens. Hij maakte samen met zijn team 129 portretten in beeld en geluid van huishoudens uit Feanwâldsterwal. Deze werden uitgezonden door Omrop Fryslân en later gebundeld in een expositie en een boek. Het project trok veel belangstelling, uit binnen- en buitenland. ‘De wrâld kaam nei it doarp ta. Dêr hienen guon earst wol wat muoite mei, mar doe’t it projekt klear wie, bleaun der dochs wol in soarte fan grutskens yn it doarp oer’, vertelt Litjens. Het waren individuele portretten, maar het gevoel van mienskip is er wel door gegroeid, stelt hij. ‘Minsken witte no mear fan inoar. Dat hat my wol ferbaasd: dat der yn sa’n lyts doarp dochs noch ûnbekenden wenje.’

Hij is er vooral trots op dat 97 procent van het dorp heeft meegewerkt. ‘Dat is echt bysûnder. Us ‘geheim’ wie dat we foar eltsenien de tiid namen. We kamen der foar in gesprek en út elts gesprek kaam in ferhaal. En it wie anonym, sûnder namme en adres. Dat makke tink ik ek dat de minsken harren makliker iepen stelden.’ Dat er zoveel belangstelling voor zou zijn, had hij niet verwacht. ‘De ferhalen roppe by in protte minsken in gefoel fan thúskommen op. En it is in spegel wêryn’st dyn eigen ferhaal sjochst.’
Website Iepen Doarp

Beleefdorp
Leeuwarden-Fryslân 2018 bracht menig dorp op de been. Niet alleen in grote producties die de krant haalden, maar ook in kleinere, maar daardoor niet minder geslaagde activiteiten. Het circa 40 inwoners tellende Nijhuizum bijvoorbeeld stond dit jaar in het teken van ‘Nijhuizum Beleefdorp’ met iedere maand een activiteit voor de bewoners, een beleefroute en een grote wereldbol die de aandacht trok. Thema was ‘Wêr bin ik’. ‘Minsken ferdwale faak op Nijhuzum, se witte net mear wêr’t se binne. Dêr woenen we wat mei dwaan’, vertelt Irene Ketelaar. ‘Us doel wie om Nijhuzum op de kaart te setten en dat is slagge.’

Ook de onderlinge samenhang is groter geworden. ‘Minsken ha elkoar better kennen leard. Dat heart nuver foar sa’n lyts doarp, mar ek hjir libbest soms wat by elkoar lâns. Ast dan mei syn allen oan it miel sitst, praatst ek ris mei oare minsken. De mienskip is grutter wurden.’ Nijhuizum Beleefdorp wordt afgesloten met een nieuwjaarsborrel, maar sommige onderdelen zullen zeker een vervolg krijgen. ‘We ha in moai jier hân, mar it wie wol drok.’

Een dorp dat zeker ook tevreden terug kan kijken op LF2018 is Earnewâld. Het skûtsjetheater Myn Skip won de Friese Anjer 2018 van het Prins Bernhard Cultuurfonds Fryslân.

Tekst: Ida Hylkema
Foto: Iepen Doar(p), Tryntsje Nauta

Deel dit bericht: