Pelgrimstocht naar Santiago aan het Wad

Pelgrimstocht naar Santiago aan het Wad

23 juli 2018


Ieder jaar lopen ruim 300.000 mensen een pelgrimstocht naar het Spaanse Santiago de Compostella, naar het graf van de apostel Jakobus. Sint Jacobiparochie is een van de beginpunten van deze eeuwenoude pelgrimsroutes in Europa. In het kader van LF2018 is dit jaar de route omgekeerd en is Sint Jacobiparochie – ’Santiago aan het Wad’ –  het eindpunt van de ‘Camino der Lage Landen’.

De Camino der Lage Landen is een estafette over 125 etappes die wordt georganiseerd door het Nederlands Genootschap Sint Jacob en de Stichting Jabikspaad Fryslân. De estafette is 3 februari gestart op drie plaatsen in het uiterste zuiden, oosten en westen van Nederland en op 25 juli komen de drie routes samen in Sint Jacobiparochie waar een pelgrimsfestival wordt gehouden. Er worden die dag 400 tot 500 pelgrims verwacht. Na afloop van het Jacobfestival kunnen pelgrims nog doorlopen naar Zwart Haan  – ‘Finisterre aan het Wad’ –  en deelnemen aan het Festival Nacht aan het Wad dat tot 7 uur de volgende ochtend duurt.

Het idee ontstond vier jaar geleden, toen in de Groate Kerk – startpunt van het Jabikspaad en pelgrimsinformatiecentrum – een tentoonstelling over pelgrimeren was ingericht. De kerk is in de loop der jaren uitgegroeid tot ontmoetingsplek voor pelgrims en in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad werd het idee geopperd om in 2018 een bijzonder evenement te organiseren. De Stichting Santiago aan het Wad was geboren.

‘De naam is verzonnen door directeur Gerhard Bakker van de Stichting Alde Fryske Tsjerken’, vertelt voorzitter Hans de Jong. Bakker hoorde van het initiatief en stelde voor om de Friese kerken die op de routes liggen te gebruiken als overnachtingsmogelijkheid, oftewel ‘refugio’. Pelgrimswegen kenden in middeleeuwse tijden eenvoudige overnachtingsplaatsen onderweg: refugio’s  oftewel vluchtplaatsen. Deze werden veelal aangeboden door kerken, kloosters, boeren, herbergen of welgestelde burgers. In Zuid-Europese landen kan de hedendaagse pelgrim op vertoon van een pelgrimspas nog steeds terecht in refugio’s. Santiago aan het Wad wil de traditie van Europese pelgrimswegen verbreden in Fryslân. Refugio’s aanbieden voor de doortrekkende pelgrim past daar bij.

Voor het project Santiago aan het Wad zijn dertien kerken ingericht als refugio. ‘Er staan vier veldbedden en er is een toilet en stromend water. Als je er wilt overnachten, heb je een pelgrimspas nodig, want we willen geen concurrent worden van de regulier bed & breakfast’, vertelt De Jong. ‘Het mooie is dat in verschillende dorpen initiatieven worden ontplooid rond deze refugio’s. Bijvoorbeeld door plaatselijke bakkers of door de pelgrims te laten mee-eten bij mensen thuis. Zo wordt de hele mienskip erbij betrokken. Het delen van ervaringen en verhalen past bij pelgrimage.’

Het is dan ook zeker niet de bedoeling dat de refugio’s in de kerken langs de routes eenmalig zijn. ‘Als projectgroep willen we dit najaar de doorlopende activiteiten die uit het project zijn voortgekomen overdragen aan andere organisaties, zoals de Stichting Alde Fryske Tsjerken en  Jabikspaad. Er is een film gemaakt over pelgrimage, er zijn routeboekjes gemaakt en nieuwe routes ontwikkeld, waaronder fietsroutes en het Claerkamppad. We hopen dat deze routes – die verschillende kerken van de Stichting Alde Fryske Tsjerken verbinden – een bepaald soort toerist naar de regio trekt en dat ook bed & breakfast en andere ondernemers ervan kunnen profiteren.’

Er staat op You Tube een filmpje gemaakt door Anton Stoelwinder, het bekijken waard!

Tekst: Ida Hylkema
Foto’s: Jan de Boer

Deel dit bericht: