Lutz Jacobi

Door 13 november 2017Interview

Op de bres voor nieuwe democratie

Geef mensen weer het vertrouwen en laat niet de boekhouder of jurist de baas zijn bij de gemeente en andere overheden. Met die boodschap wil Lutz Jacobi voor een ommekeer zorgen in de besluitvorming over burgerinitiatieven. Ze is 24 november één van de sprekers op de Dorpendag.

Lutz Jacobi zat elf jaar in de Tweede Kamer voor de PvdA. Bij de laatste verkiezingen was ze niet meer verkiesbaar. ‘Ik werd in 2006 volksvertegenwoordiger en zo heb ik me ook altijd gevoeld’, vertelt ze. Ze staat in Den Haag bekend als het Kamerlid dat het meeste bezoek kreeg. ‘Ze noemden me wel eens gekscherend ‘het reisbureau’. Ik haalde meer dan duizend mensen per jaar naar de Tweede Kamer. Van politieagenten tot plattelandsvrouwen en de dorpscorporatie van Jirnsum, allemaal kwamen ze langs. Dat vond ik belangrijk: de praktijk dicht bij de besluitvorming brengen. En voor belangengroepen en andere bezoekers was het een uitgelezen mogelijkheid om in contact met de politiek te komen. Vorig jaar zat ik bijvoorbeeld na de Friese Dorpentop met Jan Hendrik Jansen en Jaap Koen Bijma van Doarpswurk en twee studenten bij minister Plasterk van Binnenlandse Zaken. Die deur krijg je als Kamerlid nu eenmaal sneller open.’

Ze snapt best dat mensen soms negatief over overheid en ambtenaren doen. Een goed idee loopt nog te vaak stuk in wetten en regels. ‘We stikken in de regels en dan wordt vaak gezegd: zo is het nu eenmaal. Maar mensen met goede ideeën hebben juist recht op een beloning. Ik eis dat er een omwenteling komt. Overheden en ambtenaren moeten juist dienstbaar zijn aan de initiatieven in de dorpen en wijken.

Regels zitten vaak goede initiatieven in de weg en dat mag niet.’

De vuist komt nog net niet op tafel, maar ze klinkt strijdvaardig. ‘Ik wil niet met een beschuldigende vinger naar ambtenaren wijzen, want zij zitten ook in een fuik. Het gaat erom dat we het samen oplossen.’ Ze heeft veel ervaring opgedaan met initiatieven die vastliepen in regelgeving, maar ziet ook een voorzichtige kanteling. ‘Gemeenten die werken met dorpsbudgetten bijvoorbeeld. Je met dan wel eisen stellen hoe het geld wordt besteed en de garantie dat het langjarige projecten zijn, maar vaak kunnen zaken in een dorp veel goedkoper en doelmatiger als de bewoners het zelf organiseren.

Ieder dorp en iedere wijk is weer anders, daarom werken algemene regels niet overal.’

Dat samen naar oplossingen zoeken en initiatieven oppakken vereist wel een andere cultuur op menig gemeentehuis, stelt ze. ‘Het is niet alleen de wet- en regelgeving, maar ook de algehele cultuur bij overheden die mensen tegenstaat. Er moet veel meer worden gekeken naar de wensen vanuit de wijken en dorpen zelf. Wat wil de gemeenschap en hoe kunnen we dat met z’n alle realiseren? Het is me niet te doen om ergens tegen aan te schoppen, maar een dringende wens om de samenleving te kantelen.’

Het gesprek komt onvermijdelijk op de gemeenteraadsverkiezingen die voor de deur staan en waarbij Lutz Jacobi lijsttrekker is van de PvdA in Leeuwarden. De rode brandweerauto die ze gebruikt in de verkiezingscampagne staat voor de deur in Wergea, klaar om uit te rukken richting de Friese hoofdstad. Na elf jaar volksvertegenwoordiger in Den Haag verlegt ze haar missie – het verkleinen van de afstand tussen overheid en bewoners – naar Leeuwarden. ‘Ik neem het woord volksvertegenwoordiger nog altijd heel letterlijk’, zegt ze. De koffiekopjes kunnen worden klaargezet op het gemeentekantoor.

Tekst en foto: Ida Hylkema

Deel dit bericht:Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone