9 oktober 2025

Omrop Fryslân: Dorpsfeesten kraken onder regeldruk

“Vrijwilligers moeten door heel veel hoepeltjes springen”

In de meeste dorpen is het dorpsfeest een sociaal hoogtepunt. Maar het kost steeds meer tijd en geld om zo’n feest te organiseren. De Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen krijgt veel klachten over regeldruk en heeft een enquête uitgezet om te horen waar de dorpen tegenaan lopen.

Flaeijelfeest

“Van een eerder bestuur heb ik begrepen dat de vergunning met één telefoontje naar de gemeente geregeld was. Nu moeten we een heel draaiboek aanleveren.” Tino van Ven is bestuursvoorzitter van de Flaeijelfeesten. Het feest van Oudehorne en Nieuwehorne is het laatste grote feest van het seizoen dat door vrijwilligers wordt georganiseerd. Het feest duurt drie dagen, met als hoogtepunt de Boerenoptocht op zaterdag. Vanuit de hele provincie komen mensen naar Oude- en Nieuwehorne voor de optocht met nostalgische wagens, oldtimers en trekkers. Bij mooi weer trekt het zo’n 1.500 tot 2.500 bezoekers.

Bijna het hele jaar zijn de vrijwilligers bezig met de voorbereiding: in september is het knallen met het opbouwen en het feest zelf, en in oktober staat de evaluatie op de planning terwijl de muziekcommissie alweer druk is met het vastleggen van artiesten. In januari komt het bestuur weer samen, want het draaiboek moet in april klaar zijn.

Veiligheidsregio

Voor alles moet verantwoordelijkheid worden afgegeven. Hoe leiden ze het verkeer in goede banen, hoe zit het met het energieverbruik, hoe zorgen ze dat het niet uit de hand loopt met alcohol of drugs, en hoe is de EHBO geregeld?
“Wij sturen het naar de gemeente, maar ook de Veiligheidsregio moet er zijn zegje over doen.” Dit jaar had Van Ven de vergunning krap twee weken van tevoren binnen.

Voor dorpen met een klein dorpsfeest is de regeldruk niet veel anders, weet Sandra Hulsman van de Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen. Ze heeft al veel reacties ontvangen op de enquête die ze heeft uitgezet.
Een blik op de antwoorden tot nu toe laat zien dat ‘crowdmanagement en ehbo’ een groot thema is onder de organisaties. Ook maken ze zich zorgen over het vinden van vrijwilligers en het teruglopen van sponsorgeld.

Jan Jasper Noorderbos is voorzitter van de feestcommissie in Nijega. Hij heeft de enquête ook ingevuld. “Ik had nog veel meer willen vertellen, maar dat kon ik niet kwijt op het formulier.” Naast de regeldruk maakt hij zich vooral zorgen over de financiering. Hij schat dat de kosten voor het feest zo’n 30 tot 40 procent zijn gestegen. De grootste kostenpost is redelijk nieuw: de verzekering voor de versierde wagens met 250 euro per wagen per rit. “En wij hadden 12 wagens.”

Theo Andreae, directeur Doarpswurk: “Er is nog genoeg organiserend vermogen bij de organisaties”

Dankzij een motie van ELP in Smallingerland mag het dorpsfeest nu ook aanspraak maken op het dorpsbudget. “Maar het totale bedrag daarvan is niet verhoogd. Als er veel andere aanvragen zijn, krijgen wij niets.”
Met de uitkomsten wil LVKK opnieuw in Den Haag de regeldruk op de agenda zetten. “We willen de thermometer erin steken en met goed onderbouwde cijfers steviger in de discussie staan. We willen dat de belangen van de dorpen ook in Den Haag worden gezien en gehoord.”

Doarpswurk heeft niet het idee dat de dorpsfeesten op instorten staan. “Er is nog genoeg organiserend vermogen bij de organisaties. Maar vrijwilligers moeten wel door heel veel hoepeltjes springen, en dat kost tijd en energie”, zegt directeur Theo Andreae. Wel is het voorgekomen dat er in de loop der jaren onderdelen zijn geschrapt, zoals een optocht met versierde wagens. Naast de dure verzekering moeten de wagens aan strenge eisen voldoen en moeten de trekkers worden gekeurd. Volgens Andreae zijn gemeenten bereid mee te denken, maar de regels zijn ingewikkeld.

“Het wordt tijd voor een verenigingstoets. Als ze dan weer iets bedenken, moeten ze ook nagaan of het ook toepasbaar is op een kleine club zoals een speeltuinvereniging of een dorpsfeest. Nu wordt alles op één grote hoop gegooid.”

Van Ven heeft ook ideeën over hoe het makkelijker kan: één provinciaal loket en uniforme regels voor alle gemeenten. En het liefst zou hij zien dat de vergunning voor meerdere jaren wordt afgegeven. “Het meeste verandert toch niet. Het zou fijn zijn als je alleen kleine mutaties door hoeft te voeren.”

Tekst: Omrop Fryslân – Sippie Miedema – gepubliceerd 26 september 2025
Foto: korps Excelsior Nijland