18 september 2025
In maart nam Doarpswurk afscheid van Anneke Aans, nu vertrekt er weer een collega van het eerste uur. Na bijna twintig jaar zet Titus Sijmonsma (66) een punt achter zijn loopbaan bij de organisatie, die dorpen en dorpshuizen in Fryslân ondersteunt. Een constante in zijn werkzame leven? Mensen begeleiden, ondersteunen en vooruithelpen. “Ik fyn it prachtich om mei minsken te wurkjen.”
De carrière van Titus begon in de gehandicaptenzorg. Als jonge broeder ging hij aan de slag bij Maartenswouden in Drachten, waar hij werkte met mensen met een verstandelijke beperking. Het was de eerste stap in een lange reeks functies waarin de mens altijd centraal stond. Zo werd hij afdelingshoofd, clusterhoofd en later paviljoenhoofd. “Ik ha dêr hast 23 jier west. It wie net altyd maklik, mar ik fûn it fantastysk. Foaral it wurkjen mei minsken – en mei teams. Der wiene perioaden mei agressyf gedrach, mar ik seach it as in útdaging om dêrmei om te gean. Net it probleem by de oar lizze, mar sjen watsto sels oars dwaan kinst.”
Via het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) belandde hij uiteindelijk bij Doarpswurk. Daar vond hij zijn plek: dichtbij de inwoners, dichtbij de dorpen. Daar kon hij zijn professionele ervaring combineren met zijn achtergrond als vrijwilliger. Zo was hij jarenlang voorzitter van een stichting die een zwembad exploiteerde. “Ik haw oan it liif ûnderfûn hoe’t it is om as frijwilliger ferantwurdlik te wêzen foar in miljoeneprojekt. Ik wit it klappen fan de swipe. Dy ûnderfining koe ik meinimme yn myn wurk as konsulint by Doarpswurk.”
Titus startte bij Stichting Dorpshuizen Friesland (SDF), de voorganger van Doarpswurk. Daar werkte hij samen met onder anderen Jaap de Knecht, Tom Vellinga en Anneke Aans. “Ik hie sels ûnderfûn hoe’t it is om as frijwilliger oan de slach te wêzen. Dat holp my yn dit wurk.”
De fusie van SDF en de Feriening Lytse Doarpen (FLD) in 2006 was niet altijd gemakkelijk. “SDF en FLD moasten byinoar komme en gearwurkje. Net altyd maklik, mar it wie needsaaklik.” De consulenten, zoals de adviseurs destijds genoemd werden, moesten vanaf die tijd niet alleen dorpsbelangen of dorpshuizen adviseren, maar beide. “Dat wie yn it begjin wol wat lestich. Wy kamen der al gau efter: wy binne te grut foar it servet, mar te lyts foar it tafellekken. Mar we wisten ús draai te finen.”
Titus mocht graag de uitdagende klussen oppakken. Hoewel hij soms onconventioneel te werk ging, wist hij vaak dorpshuis- of dorpsbelangbesturen te helpen. Zo wist hij in de voormalige gemeente Skarsterlân een truc te verzinnen, zodat dorpshuizen in deze gemeente de WOZ gecompenseerd kregen. “In tsjerke of in iisbaan koe dat net. Dus ja, Tom Poes betink in list – en dy list waarden WMO-aktiviteiten. It doarpshûs fierde taken út foar de gemeente en yn ruil dêrfoar waard de WOZ fuortstreke. Letter sei de foarsitter fan Doarpswurk tsjin my: “Titus, wat bisto no eins allegear oan it dwaan?”
Een concreet hoogtepunt noemen vindt Titus lastig. “Ik ha altyd op it skerpst fan de sneed operearre en je wolle gjin doarpen tekoart dwaan.” Toch schieten hem, na even nadenken, voorbeelden te binnen. Het zijn die dorpen waar ingewikkelde trajecten – zoals de bouw van een multifunctioneel centrum – tóch slaagden. “Ik neam gjin nammen fan doarpen, mar ik tink oan doarpshuzen dêr’t in soad rep en roer wie of in doarpshûs dat krekt op it rantsje stie. Dat dat dochs slagge is, dêr sjoch ik mei tefredenheid op werom.”
Terugkijkend noemt Titus talloze momenten waarop Doarpswurk van doorslaggevend belang was. Maar er waren ook spannende jaren, zoals in 2018, toen de subsidie van de organisatie op de tocht stond. “Dat wie in halssaak. Der wie serieus sprake fan dat de stekker derút soe. Mei-inoar hawwe wy der foar fochten dat Doarpswurk bliuwe koe. Ik hâld fan dat politike spul – mar foaral omdat it oer de mienskip giet. As wy der net mear binne, wa helpt de doarpen dan?”
Na het spannende politieke jaar van 2018 moest Doarpswurk zichzelf opnieuw uitvinden. Stap voor stap ontstond een nieuwe werkwijze. Nieuwe initiatieven kwamen aan het licht, zoals Netwerk Duurzame Dorpen. Binnen Doarpswurk kreeg dat idee vorm door Tom Vellinga, Johannes Lankester en Jaap Koen Bijma. Tegelijkertijd groeide het besef dat de kracht van Doarpswurk juist in het veld lag. “Wy fertsjinje it net yn Raerd. Wy moatte by de minsken thús wêze. It kantoar moat gjin doel op himsels wêze – tachtich, njoggentich persint fan ús wurk moat bûten plakfine, yn de doarpen sels.”
Wat Titus altijd het meeste raakte, was het werken met vrijwilligers. “It binne faak timmerlju, ûndernimmers of doarpsminsken dy’t harren frijwillich ynsette. Yn feite fiere se in ûndernimming, mar dan yn harren frije tiid. Dat is in enorme prestaasje. Myn rol wie altyd: advys jaan, warskôgje, mar de besluten by de minsken sels litte.”
Daarbij hoorde ook de dynamiek van het werken met zoveel verschillende mensen. Soms keken ze ver vooruit, naar de horizon in de verte; soms ging het juist om heel nabije, praktische zaken. “Wy waarden somtiden laat troch de waan fan de dei, mar it giet derom datsto altyd it gruttere plaatsje yn ‘e gaten hâldst.”
Corona vond hij de moeilijkste periode. “Foar my wie dat in ramp. Ik bin in minskeminsk, ik moat minsken yn de eagen sjen kinne. Mei Teams- of videogesprekken koe ik myn wurk net sa dwaan as ik woe. Ik haw it echt mist.”
Met zijn pensioen in zicht weet Titus al goed wat hij wil. “Ik bin net fan it stil sitten. Jagen is myn passy, it is mear as allinnich jeie, it is in wize fan libjen foar my. Ik wurd foarsitter fan in wyldbehearienheid. Wy dogge oan Falwyldbehear, dat betsjut dat as der in ree oanriden is troch in auto dat ik derfoar soargje moat dat it goed ôfhannele wurdt. Ik stjoer no al hûndert frijwillige jagers oan. Dat fyn ik prachtich wurk.”
Daarnaast geeft hij kinderen voorlichting over jacht en natuurbeheer. “Bern binne ûntwapenend earlik. Se sizze gewoan: ‘Myn mem yt gjin fleis en ik ek net.’ Dan fyn ik it moai om yn petear te gean. Net om te oertsjûgjen, mar om út te lizzen wêrom’t wy dogge wat wy dogge. It giet my om begryp.”
Wat hij toekomstige collega’s bij Doarpswurk wil meegeven? “Doch it mei passy. Genietsje fan it wurk en lit dy net te folle tsjinhâlde troch regels of gedoch. En it is gewoan hiel moai om te dwaan. Ast dyn wurk goed dochst, dan hast altyd mei plezierige minsken te meitsjen.”
Na twintig jaar bij Doarpswurk en een leven lang werken met en voor mensen neemt Titus afscheid. “Ik bin grutbrocht mei teams, mei minsken. Dat bliuwt ek no myn driuwfear. Allinnich no mei wat mear frijheid en tiid foar myn oare passys.”
Tekst: Hendrik Tamsma
Foto: Maaike Greydanus
